เฝ้าระวังแหล่งน้ำด้วย “ชุดตรวจโลหะหนักแบบพกพา” นวัตกรรมเคมีไฟฟ้า รู้ผลไวใน 10 นาที

ปัญหาการปนเปื้อนของโลหะหนักอันตรายในแหล่งน้ำ ไม่ว่าจะเป็น สารหนู ตะกั่ว แคดเมียม และปรอท นับเป็นภัยเงียบที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม สุขภาพ และคุณภาพชีวิตของประชาชน การตรวจวิเคราะห์แบบเดิมในห้องปฏิบัติการจำเป็นต้องใช้เครื่องมือราคาสูง มีขั้นตอนซับซ้อน และใช้เวลารอนาน ทำให้การรับมือและแก้ไขสถานการณ์ในพื้นที่เสี่ยงเกิดความล่าช้า

เพื่อให้การระวังแหล่งน้ำเป็นเรื่องที่ง่ายขึ้น ทีมวิจัยนาโนเทค สวทช. จึงได้พัฒนา “ชุดตรวจโลหะหนักในน้ำด้วยเทคนิคเคมีไฟฟ้าแบบพกพา” เทคโนโลยีตรวจคัดกรองภาคสนามที่รวดเร็ว แม่นยำ และต้นทุนต่ำ เพื่อช่วยให้การเฝ้าระวังคุณภาพน้ำเป็นไปได้อย่างมีประสิทธิภาพและทันท่วงที

จุดเด่นเทคโนโลยี: ตรวจวัดเชิงปริมาณ แสดงผลแม่นยำ ใช้งานง่ายภาคสนาม

นวัตกรรมชุดตรวจโลหะหนักในน้ำ พัฒนาขึ้นโดยอาศัยหลักการทางเคมีไฟฟ้าเพื่อตอบโจทย์การใช้งานจริง ด้วยจุดเด่นดังนี้:

• ตรวจวัด 4 โลหะหนักสำคัญ: รองรับการตรวจจับ สารหนู ตะกั่ว แคดเมียม และปรอท ในชุดเดียวกัน
• เทคนิคเคมีไฟฟ้า (Electrochemical Sensing): ตรวจวัดจากการเปลี่ยนแปลงของกระแสไฟฟ้าหรือศักย์ไฟฟ้าเมื่อโลหะหนักจับกับวัสดุรับรู้ (Sensing Material) บนพื้นผิวขั้วไฟฟ้า ให้ความไวและความแม่นยำสูง
• รายงานผลเชิงปริมาณ: สามารถแสดงค่าความเข้มข้นของโลหะหนักได้ละเอียดในระดับ ppb ถึง ppm
• รวดเร็ว รู้ผลใน 10 นาที: ลดระยะเวลาการตรวจวิเคราะห์จากเดิมที่ต้องใช้เวลานาน ให้ทราบผลได้ทันที
• พกพาสะดวก รองรับการใช้งานภาคสนาม: ออกแบบให้ใช้งานร่วมกับเครื่องวัดแบบพกพา ไม่ต้องพึ่งพาห้องปฏิบัติการขนาดใหญ่ เหมาะสำหรับการลงพื้นที่ตรวจน้ำผิวดิน น้ำบาดาล และน้ำอุปโภคบริโภคในชุมชนหรือพื้นที่ห่างไกล

สถานภาพผลงานวิจัยและทรัพย์สินทางปัญญา

• ระดับความพร้อมทางเทคโนโลยี (TRL): ปัจจุบันอยู่ในระดับ TRL5 (ผ่านการทดสอบต้นแบบในสภาวะจำลองระดับห้องปฏิบัติการเรียบร้อยแล้ว)
• สถานภาพทรัพย์สินทางปัญญา: ยื่นจดสิทธิบัตรและอนุสิทธิบัตรครอบคลุมเทคโนโลยีแล้ว ได้แก่
• คำขอสิทธิบัตร เลขที่คำขอ 2401004498 (ยื่นคำขอวันที่ 8 กรกฎาคม 2567)
• คำขออนุสิทธิบัตร เลขที่คำขอ 2403001971 (ยื่นคำขอวันที่ 28 มิถุนายน 2567)
• คำขออนุสิทธิบัตร เลขที่คำขอ 2403001972 (ยื่นคำขอวันที่ 28 มิถุนายน 2567)
• กลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมาย: อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ ผู้ผลิตเครื่องมือวิเคราะห์และตรวจวัดทางสิ่งแวดล้อม

เทคโนโลยีนี้เหมาะกับใคร

• อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ ผู้ผลิตเครื่องมือวิเคราะห์และตรวจวัดทางสิ่งแวดล้อม
• เรากำลังกำลังเสาะหา ผู้รับอนุญาตใช้สิทธิ (Licensing) เพื่อนำต้นแบบเทคโนโลยีชุดตรวจโลหะหนักเคมีไฟฟ้านี้ไปผลิตเชิงพาณิชย์ ต่อ ยอดเป็นผลิตภัณฑ์ตรวจวัดคุณภาพน้ำภาคสนาม ตอบโจทย์ทั้งภาครัฐ ภาคอุตสาหกรรม และห้องปฏิบัติการวิเคราะห์สิ่งแวดล้อม