ผักคราดหัวแหวน เป็นพืชสมุนไพรไทยที่มีสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพอย่าง สปิแลนทอล (Spilanthol) รวมถึงสารในกลุ่มอัลคาลอยด์และฟลาโวนอยด์ ซึ่งมีฤทธิ์ชาเฉพาะที่ ลดปวด ต้านการอักเสบ ต้านเชื้อแบคทีเรีย และต้านอนุมูลอิสระสูง อย่างไรก็ตาม การนำสารสกัดผักคราดหัวแหวนมาใช้ในผลิตภัณฑ์ทาภายนอกแบบทั่วไปอาจมีข้อจำกัดที่พบได้บ่อยคือ อนุภาคสารสกัดมีขนาดใหญ่ ทำให้ซึมผ่านเข้าสู่ชั้นผิวได้ยาก ออกฤทธิ์ช้า และไม่สามารถนำส่งสารสำคัญไปยังอวัยวะเป้าหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เพื่อแก้ปัญหานี้ ทีมวิจัย จีงได้พัฒนานวัตกรรม “ไฮโดรเจลห่อหุ้มอนุภาคนาโนกักเก็บสารสกัดจากผักคราดหัวแหวน” ซึ่งเป็นการนำนาโนเทคโนโลยีมาช่วยควบคุมขนาดอนุภาคให้อยู่ในระดับนาโนเมตร พร้อมห่อหุ้มด้วยโครงข่ายไฮโดรเจล ช่วยเพิ่มการซึมผ่านชั้นผิว ยึดอายุการกักเก็บสารสำคัญ และช่วยฟื้นฟูโครงสร้างผิวหนังได้อย่างมีประสิทธิภาพ

จุดเด่นเทคโนโลยี: อนุภาคนาโนเล็กกว่า 200 nm ซึมดี กระตุ้นคอลลาเจน คงความชุ่มชื้น

• อนุภาคนาโนขนาดเล็กพิเศษ (< 200 nm): เทคโนโลยีกักเก็บระดับนาโนช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการนำส่งสารสำคัญผ่านชั้นผิวหนังได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวดเร็ว และตรงจุด
• ผสานระบบห่อหุ้มไฮโดรเจล (Hydrogel-Encapsulated Nanosystem): ช่วยรักษาความคงตัวของสารออกฤทธิ์สำคัญ ไม่ให้เสื่อมสลายง่าย และช่วยล็อคความชุ่มชื้นให้แก่โครงสร้างผิวหนังได้ยาวนาน
• ประโยชน์บำรุงและฟื้นฟูผิวรอบด้าน เช่น ต้านอักเสบและลดการระคายเคือง: อาศัยฤทธิ์ของสารสปิแลนทอลและฟลาโวนอยด์ กระตุ้นการสร้างคอลลาเจน เสริมสร้างความแข็งแรงและความยืดหยุ่นให้แก่โครงสร้างชั้นผิว และกักเก็บและรักษาความชุ่มชื้น ซึ่งสามารถปกป้องผิวจากการสูญเสียน้ำ
• รองรับการต่อยอดหลากหลายอุตสาหกรรม: เหมาะสำหรับการนำไปพัฒนาเป็นสูตรตำรับทางเภสัชภัณฑ์บำรุงผิวเฉพาะจุด เวชสำอาง และเครื่องสำอางชะลอวัย (Anti-Aging & Skin Recovery)

สถานภาพผลงานวิจัยและทรัพย์สินทางปัญญา

• ระดับความพร้อมทางเทคโนโลยี (TRL): ระดับ TRL4 (ได้ต้นแบบในระดับห้องปฏิบัติการเรียบร้อยแล้ว)
• สถานภาพทรัพย์สินทางปัญญา: ยื่นคำขออนุสิทธิบัตรแล้ว 2 ฉบับ
  • คำขออนุสิทธิบัตร เลขที่คำขอ 2503000634 (ยื่นคำขอวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2568)
  • คำขออนุสิทธิบัตร เลขที่คำขอ 2503000995 (ยื่นคำขอวันที่ 19 มีนาคม 2568)
• คณะนักวิจัย: ดร.ดวงพร พลพานิช, ดร.สุวิมล สุรัสโม และ ดร.คุณัช สุขธรรม (ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ สวทช.)
• กลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมาย: อุตสาหกรรมเวชสำอาง (Cosmeceuticals), อุตสาหกรรมเครื่องสำอาง, เภสัชภัณฑ์ทาภายนอก (Topical Pharmaceuticals)

เทคโนโลยีนี้เหมาะกับใคร

เรากำลังเสาะหา ผู้รับอนุญาตใช้สิทธิ (Technology Licensing) ในกลุ่มผู้ผลิตเวชสำอาง โรงงาน OEM/ODM เครื่องสำอาง แบรนด์สกินแคร์ หรือผู้ผลิตยาทาภายนอก ที่ต้องการนำนวัตกรรมไฮโดรเจลห่อหุ้มนาโนสารสกัดผักคราดหัวแหวนไปต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์เชิงพาณิชย์

วิจัยและพัฒนาโดย

ดร.ดวงพร พลพานิช ดร.สุวิมล สุรัสโม และ ดร.คุณัช สุขธรรม